TFRS 9: FİNANSAL ARAÇLAR - Kayda Alma/İlk Muhasebeleştirme - Sınıflandırma - Ölçüm - Sunum vd.

İLK MUHASEBELEŞTİRME – KAYDA ALMA


İşletme, finansal bir varlığı veya finansal bir yükümlülüğü, sadece finansal araca ilişkin sözleşme hükümlerine taraf olduğunda finansal durum tablosuna alır. (TFRS 9: Paragraf 3.1.1)


Finansal tablolara ilişkin unsurların tahakkuku, tahakkuk için gerekli ölçütleri taşıma halinde bilançoya (finansal durum tablosuna) veya gelir tablosuna (kar veya zarar tablosuna) dahil edilmesi sürecini ifade etmektedir. Belirtilen ölçüt veya koşullar; (Kavramsal Çerçeve: Paragraf 4.38)


- Söz konusu kalem muhtemelen ileride işletmeye ekonomik yarar sağlayacak veya işletmeden ekonomik yarar çıkışına neden olacaktır.

Söz konusu kalemin maliyeti veya değeri güvenilir bir şekilde ölçümlenebilmelidir.


FİNANSAL VARLIKLAR


FİNANSAL YÜKÜMLÜLÜKLER


SINIFLANDIRMA VE ÖLÇÜM

İtfa Edilmiş Maliyet: Finansal varlık veya finansal yükümlülüğün ilk defa finansal tablolara alındığı tutardan, anapara geri ödemeleri düşüldükten sonra, bu tutara ilk defa finansal tablolara alındığındaki tutar ile vadesindeki tutar arasındaki fark üzerinden etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanan toplam itfa tutarı eklenerek veya düşülerek bulunan tutardır.

İtfa edilmiş maliyet standart içerisinde tanımlarda yukarıdaki gibi açıklanmıştır.


Daha iyi anlaşılması adına bir örnekle anlatmaya çalışayım:


Örneğin; 01.12.2018 tarihinde yıllık %20 faiz getirisi ile 90 günlük vadeli mevduat hesabına 100.000 TL yatırıldığını varsayalım. Söz konusu oran üzerinden 90 gün sonra yani 01.03.2019 tarihinde yatırılmış olan anaparanın faiz getirisi 4.598 TL olur. Kısacası Gelecek Değer 104.598 TL’dir.


Raporlama tarihinin 31.12.2018 olduğunu düşünürsek, gelecekteki 104.598 TL’yi raporlama tarihine itfa ettiğimizde bulunan (hesaplanan) 101.510 TL artık itfa edilmiş maliyet değeridir.





Etkin Faiz Oranı: Finansal varlığın veya yükümlülüğün beklenen ömrü boyunca gerçekleşmesi tahmin edilen gelecekteki nakit ödeme veya tahsilatları, finansal varlığın brüt defter değerine veya finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetine indirgeyen orandır.

Etkin faiz oranını da bir örnekle açıklayalım:

Yine 01.12.2018 tarihinde satmış olduğumuz ve teslim ettiğimiz ticari mallar için 10.000 TL fatura kestik. 90 gün vade ile satış yaptığımızı varsayalım. Paranın tahsilatı 01.03.2019 tarihinde olacaktır. Peki müşterimiz peşin satın alsaydı 9.500 TL’ye ticari mallarımızı satacağımızı düşünelim.


Böylelikle gelecek değerimiz 10.000 TL, bugünkü değerimiz 9.500 TL’dir diyebiliriz.


90 günlük 10.000 TL’yi 9.500 TL’ye indiren etkin faiz oranı aşağıdaki gibi hesaplanır.