BOBİ-FRS’de KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARININ HESAPLANMASI VE SUNUMU

Güncelleme tarihi: 6 Şub 2019

Merhabalar,


Birkaç tam set içerisindeki standartlar hakkında yazdıktan sonra biraz da BOBİ-FRS hakkında yazayım istedim. Konuya başlamadan önce BOBİ-FRS uygulaması hakkında yanlış anlaşılmaların olabileceğini fark ettiğim birkaç husustan bahsetmek istiyorum.


KAYİK dışında bağımsız denetime tabi işletmeler finansal tablolarını zorunlu olarak BOBİ-FRS’e göre mi hazırlayacaklar?

Hayır. Burada kesinlikle bir zorlama yok. Seçimlik bir hak söz konusu. Raporlama dönemi 2018 yılı olan ve Türk Ticaret Kanunu gereğince zorunlu bağımsız denetime tabi işletmeler açısından finansal raporlama standardı olarak artık sadece iki seçenek mevcuttur.


- TMS/TFRS (Tam set)

- BOBİ-FRS


KAYİK kapsamında sayılan işletmeler TMS/TFRS uygulamak, KAYİK dışındakiler ikisinden birini seçmek durumundalar. Yapacakları bu seçim ile en az 2 raporlama dönemi geçmeden diğer raporlama standardına geçilemeyecektir.


2018 raporlama dönemi itibariyle BOBİ-FRS’e göre finansal tablolarımızı hazırlamayı seçtik. Peki karşılaştırmalı finansal tablo hazırlamak zorunda mıyım?

BOBİ-FRS ilk uygulamasında (eğer 2017 yılı finansal tabloları TMS/TFRS olarak denetimden geçmemiş ise) karşılaştırmalı sunulmak zorunda değil.


Böylelikle geriye doğru tüm düzeltmeler 2018 açılış bilançosunda yapıp, diğer K/Z, Nakit Akış ve Özsermaye Değişim Tabloları tek sütun (yıl/dönem) karşılaştırmalı olmadan sunulabilir. Yani MSUGT olan hiçbir tablo sunulmayacak artık.


Eğer önceki dönemde denetime tabi olup, finansal tabloları TMS/TFRS olarak sunulmuş ise, o zaman karşılaştırmalı sunumda önceki dönemi TMS/TFRS olarak göstereceğiz. Elbette burada sunum formatı ile ilgili bazı küçük farklar sebebiyle yeniden sınıflandırma yapmamız gerekecektir.


Kısaca Finansal Durum Tablosu 2 sütun, 2018 ve 2017, diğerleri tek sütun sunulacak.


Gelelim şimdi bu yazının konusuna…



BOBİ-FRS bilindiği üzere, Tam Set gibi ayrı ayrı kavramsal çerçeve ve diğer muhasebe/finansal raporlama standartlarından değil, kavramsal çerçeve de dahil 27 bölümden oluşan tek bir standart setidir.


Özellikle uygulamada kıdem tazminatı karşılıklarının VUK’a göre ancak ödendiğinde vergi matrahından indirilebilir gider olarak kabul edilmesi sebebiyle, söz konusu karşılıklar döneminde tahakkuk ettirilmemektedir. Her ne kadar MSUGT’ne göre de dönemsellik kavramı olsa da uygulamada bu kavram bir türlü kabul görememiştir.

BOBİ-FRS’de esas amaç finansal tabloların gerçeğe uygun sunumu ilke olarak hedeflenmiş olması nedeniyle artık finansal durum tablosunda yükümlülüklerimizi, yeri geldiğinde muhasebe tahmini yaparak olabildiğince gerçeğe uygun bir şekilde sunmamız gerekmektedir. Kıdem tazminatı karşılıkları da işletmeler için özellikle ileride işletmeden ekonomik fayda çıkışının kuvvetle muhtemel olmasından dolayı önemlilik arz etmektedir.


Kıdem tazminatı karşılığı 19. bölümKarşılıklar, Şarta Bağlı Yükümlülükler ve Şarta Bağlı Varlıklar” içerisinde bahsedilmiştir.


Bu noktada karşılıklardan biraz bahsetmek istiyorum. Malum karşılıklar özellikle Tekdüzen Hesap Planı içerisinde birçok hesap adında geçmektedir. Ancak hesap adında karşılık kelimesi yer alsa da aslında bunların bir kısmı ne yazık ki karşılık değildir.


Örneğin;


- Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı

- Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı

- Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı

- Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı

- Birikmiş Amortismanlar ve İtfa Payları (Ki bunlar da sistematik değer düşüklüğü karşılıklarıdır) gibi…


Peki karşılık tam olarak nedir?


Karşılık standartta da belirtildiği üzere; “gerçekleşme zamanı veya tutarı belli olmayan yükümlülüktür.”


TMS 37 ve BOBİ-FRS’de de bahsedildiği üzere yukarıda örneklerini verdiğim, içerisinde karşılık ifadesi geçen hesaplar karşılık olarak tanımlanmazlar. Çünkü bunlar esasen aktifi düzenleyici hesap olup, varlıkların değerinde yapılmış olan değer düzeltmeleridir.


Kısacası Tekdüzen Hesap Planına göre bilançonun aktifini oluşturan 1 ve 2 nolu ana hesap grubu içerisinde yer alanlar karşılık değildir.


Karşılık bir yükümlülüktür ve yükümlülükler bilindiği üzere 3 ve 4 nolu ana hesap grubu içerisinde muhasebeleştirilirler.


Örneğin;


- Kıdem Tazminatı Karşılıkları

- Diğer Borç ve Gider Karşılıkları (Dava Karşılıkları, Kullanılmamış izin karşılıkları, Garanti Karşılıkları vb) gibi…


O zaman demek ki kıdem tazminatı karşılıkları standartta belirtildiği üzere;


- İşletmenin raporlama dönemi sonunda geçmiş bir olaydan kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunması,

- Yükümlülüğün yerine getirilmesi için işletmeden ekonomik fayda çıkışının muhtemel olması ve

- Yükümlülük tutarının güvenilir bir biçimde tahmin edilebilir olması

şartlarını sağlaması dolayısıyla muhasebeleştirilip, finansal durum tablosunda yükümlülük olarak sunulur.


BOBİ-FRS’de Kıdem Tazminatı Karşılığı